ณ บ้านที่เต็มไปด้วยต้นไม้ร่มรื่นหลังหนึ่งใน ซอยสวนผัก 6 เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ ถูกเรียกขานว่าเป็นบ้านจักรยาน เจ้าบ้านเป็นชายสูงวัย ผู้สะสมและสร้างสรรค์ผลงานทางศิลปะ คนมากเคยมาเยี่ยมเยียนเพราะเสน่ห์ของสะสมเก่าอย่างจักรยาน

ครั้งสมัยรัชกาลที่ 5 งานเครื่องปั้นดินเผาที่วิจิตรตระการตา หรือบางคนอาจละเลยเพราะไม่ใช่สิ่งที่ตนเองใส่ใจ แต่สิ่งหนึ่งที่อาจจะไม่เคยใครเคยสนใจนอกเหนือจากสิ่งสะสมล้ำค้าหาดูชมได้ยากแล้ว ความคิดที่อาจเรียกได้ว่านี่คือปราชญ์อีกหนึ่งคนที่ยังหลงเหลืออยู่ในช่วงของ กรุงรัตนโกสินทร์ ในยุคปัจจุบัน หลายหลากคำถามที่ไร้คำตอบแบบตามตรง ความเป็นกบฎทางความคิดในชีวิตแบบ ทวีไทย บริบูรณ์

จากการถามทั่วไปถึงประวัติความเป็นมาถึงประวัติและความเป็นมาของบ้านจักรยานแห่งนี้ คำตอบที่ได้รับคือให้อ่านประวัติได้ที่แฟ้มหนังสือในตู้แบบตรงไปตรงมาหาใช่การปฏิเสธ อย่างไร้เยื่อใย แต่กลับเป็นในมุมมองที่ว่าคำถามแบบนี้ไม่ได้สาระอะไรที่จะตอบนั้น คงแสดงถึงความเอกอุของเจ้าบ้านได้ไม่มากก็น้อย คำตอบที่หลีกเลี่ยงคำถามนั้นกลับกลายเป็นเสน่ห์ที่ควรรับฟังเสียมากกว่า

“โดยธรรมชาติของมนุษย์เราทำลายตัวเองในขณะที่สร้างความเจริญไปพร้อมๆกัน เรามีชีวิต กิน และนอน ก็ยังต้องเสพ เรากินเราเที่ยวเราไปสังสรรค์ โดยบอกว่านั่นคืองานอดิเรก มันคือความบันเทิงใจ ถ้าสะสมคริสตัล ก็ต้องเป็นภาระทำพินัยกรรม มีคอนโด ก็ต้องดูว่ายกให้ใครมันเป็นภาระ มันอาจจะเกิดความไม่ยุติ มันก็เกิดทุกข์ ผมก็สะสมในสิ่งที่ไม่ก่อให้เกิดทุกข์ ผมสะสมยาหม่องก็ไม่มีใครมาทุกข์กับผม ผมเก็บสุข สุขในแบบของผม การสะสมจักรยานจึงไม่ใช่แรงบันดาลใจ มันไม่สมบูรณ์แบบพอ มันคือความโลภ ตัณหา ต้องการจะมี เคยมีพระมาถามผมว่าอะไรคือสิ่งที่วิเศษที่สุด ผมไม่มีหรอก ถ้าพระท่านมีสิ่งวิเศษท่านก็มีทุกข์ มีพระสมเด็จท่านเดินไปก็ถูกทุบแย่งพระไป ผมไม่มีพระสมเด็จผมก็ไม่ต้องทุกข์อะไร”

คำอธิบายเรื่องทุกข์ง่ายๆของเจ้าของบ้านจักรยานก็พอที่จะทำให้มองเห็นภาพได้ ไม่มากก็น้อย

“ผมเรียนจิตรกรรม ในสมัยนั้นผมเป็นคนเดียวที่ไม่กินเหล้าและไม่สูบบุหรี่ ในสมัยนั้นคนก็บอกว่าแปลก ความจริงแล้วมันไม่แปลกหรอก มีแค่กินกับไม่กิน มันก็ไม่เดือดร้อนทั้ง 2 แบบ ผมไม่มีเพื่อนนะ คนต่างประเทศรู้จักผลงานผมเป็นล้านแต่ผมก็ไม่มีเพื่อน ถ้าเพื่อนก็มีเเค่สนุก เที่ยว สังสรรค์ ถ้าแค่นั้นผมก็ไม่มี มันควรจะลึกซึ้งกว่านั้น บางคนที่งานเลี้ยงรุ่นอยากทำเสาธงเป็นที่ระลึก วันหนึ่งเสาธงมันก็ขึ้นสนิม พังลง และถูกเหยียบย่ำในที่สุด เอาทุนตรงนั้นมาพัฒนามนุษย์ไม่ดีกว่าหรือ?

มนุษย์เราได้สิ่งหนึ่งที่เท่าเทียมกันคือเวลา บางคนอ้างว่าตัวเองไม่มีเวลาแล้วทำไมมนุษย์บางคนเค้าสร้างสรรค์งานให้โลกได้ เค้าร่ำรวยได้อย่างอุตสาหะ คนที่อ้างว่าไม่มีเวลาต้องทบทวนตัวเองว่ามัวทำอะไรอยู่ ทุกคนมีความยึดติดทั้งนั้น อยู่ที่ว่าเราจะเข้าใจมันแค่ไหน ถ้ายังไม่เข้าใจสิ่งที่เรายึดติดแล้ว เราก็งมงายอยู่ ณ ที่ตรงนั้นล่ะออกไปไหนไม่ได้ จนเวลาที่ได้รับมาเท่ากันนั้นหมดไป
มีคนถามว่าผมต้องการอะไร ผมต้องการทุกอย่างแหล่ะ กิเลส ตัณหา แต่บางครั้งเราต้องหยุดมัน ต้องขจัดมันไป ต้องพอบางอย่างอยากได้แทบตายมันเป็นไปไม่ได้ ก็อย่าไปสู้กับมัน คุณจับมดจับแมลงมาโหวต sms เป็นผู้ชนะก็ได้ มันเป็นสิ่งที่เรากำหนดขึ้นมาเองทั้งนั้น”

นี่คือการมองโลกในแบบกว้างที่ประสบการณ์ในชีวิตจะเป็นสิ่งกำหนดว่าขอบเขตความกว้าง ของการเรียนรู้นั้นจะอยู่ ณ ที่ตรงไหนหรือจะสิ้นสุดลงที่ใด

“การมาบ้านจักรยานสิ่งที่ได้คือคุณจะได้ใจ คุณอยากเข้าห้องน้ำห้องท่าที่ไหนคุณก็เข้าได้ กินน้ำกินท่าเสร็จก็มาทิ้งขยะไว้ ผมเขียนบอกไว้ผมไม่รับบริจาคนะแต่การมาบ้านคนอื่นก็เกรงใจเจ้าบ้านบ้างเท่านั้นเอง บางคนก็มาขโมยของก็มี ถ้าจับได้ผมก็ถามว่าถ้าขโมยไปแล้วคุณมีความสุขไหม? เวลามากดออดเรียกผมก็รอนิดนึงเผื่อผมทำธุระอยู่ไม่ต้องกดย้ำก็ได้ สุนัขที่เลี้ยงไว้มันเปิดไม่เป็นนะ เป็นการพูดการคุยว่าคนเรานั้นต้องมีการเกรงใจซึ่งกันและกันไม่ว่าจะอยู่ไหนสังคมไหน ก็ตามแต่ ถึงจะอยู่ร่วมกันได้

ผมเคยไปสอนหนังสือที่มหาวิทยาลัย ไป 11 โมง นักศึกษาไปกินข้าวเข้าเรียนบ่าย 2 นั่งง่วงไปหาวไปเล่นไป ต่อไปนี้ถ้าอยากได้ความรู้ต้องมาหาพระฤาษีที่ถ้ำแล้วล่ะ พระฤาษีไม่ไปหาเเล้ว”
ผมมาเรียนงานด้านศิลปะเพราะผมคิดว่าตัวเองโง่ คิดแบบนั้นจริงๆ การปรุงแต่งของระบบคัดเลือกคน ที่ 1-40 ได้ไปเรียนมหา’ลัย ดีๆ ที่เหลือก็ต้องไปเรียนมหา’ลัยเปิด ถ้าโชคดีสวยก็ไปเป็นดารา ผมเรียนภาษาผิด 6 คำ โดนตีไป 8 ที ผมก็อายเพื่อน ก็ไปเรียนเพาะช่างแล้วไปศิลปากร พอขึ้นปี 2 เลยรู้ว่าเราไม่โง่แล้วได้เป็นหัวหน้าได้ทำหลายๆอย่าง เราขายรูป ได้เป็นหมื่นในขณะที่บางคนขายได้บ้างไม่ได้บ้าง เลี้ยงตัวเองได้ เคยเสียค่าเทอมปีแรกที่เหลือก็ได้ทุนตลอด จนได้เกียรตินิยม เป็นอาจารย์จนกลายมาเป็นเจ้าของกิจการเครื่องปั้นดินเผา ทำจนไม่มีอะไรที่ทำไม่ได้แล้ว

ความเพียรมันทำให้เราฉลาดได้ ลบข้อด้อยของพัฒนาการทางความคิดได้ เราไม่เก่งแต่เราเป็นคนเรียนดี มันต้องเตรียมการเตรียมตัวเองตลอด ผมเป็นเจ้าของกิจการที่ไปถึงก่อนคนงานและกลับหลังคนงานตลอด ตอนที่ไปทำที่สวนผึ้งเวลาผมไปถึงทหารเพิ่งตืนมาเเปรงฟันกันอยู่เลย มันคือการปรุงตัวเราให้ดีเพื่อเตรียมทำในสิ่งที่ดี

งานสะสมที่อยู่ที่นี้ก็คือของเล่น เหมือนทุกคนที่มีของเล่นเพื่อตอบสนองตัวเอง ผมไม่เที่ยวไม่ดื่ม ก็เท่านั้นเอง เรียนรู้ในสิ่งที่เรามีเราสะสมมันก็ต่อยอดความรู้ของเราต่อไปอีก ชีวิตก็เหมือนม้วนเทป เราร้องเเละบันทึก มันมีหน้าแรกหน้าสอง ม้วนต่อไป จนม้วนสุดท้าย ก็คือม้วนที่เราไม่ได้ร้องแล้ว อย่าไปยึดติด สิ่งที่ผ่านไปผิดไปแล้วมันแก้ไขไม่ได้ ชีวิตที่เกิดมาได้ก็กำไรแล้ว กำไรสุข กำไรทุกข์ ได้ขนาดนั้นแล้วเรายังอยากจะได้อะไรอีกล่ะ?
คนเป็นทุกข์ความจริงไม่ได้ทุกข์หรอกแค่สุขน้อยเกินไป แค่ไม่พอสุขเท่านั้นเอง เราบ่นอ้วนจังเลย แต่ก็ยังตะบี้ตะบันกินขาหมูมันทุกวัน มันก็เราทำเองทั้งนั้น เพียงเท่าที่พอก็พอแล้ว”

หลากหลายคำพูดที่แสดงของมา อ.ทวีไท เป็นสิ่งที่ไม่ต้องอธิบายอะไรซ้ำอีก นี่คือความสุขทางความคิดในแบบที่มนุษย์คนหนึ่งเลือกที่จะเป็น เลือกที่จะใช้ชีวิตในแบบที่ตนเองต้องการ แสวงหากำไรในชีวิตเลือกที่จะเก็บความสุขและคงความทุกข์ไว้ให้น้อยที่สุด เป็นบางสิ่งที่เมื่อได้รับรู้แล้ว คงจะเป็นประโยชน์ในชีวิตแห่งการขวนขวายแสวงหา คุณค่าแห่งความรู้และความคิด ปราชญ์แห่งบ้านจักรยานไทย สุขเพียงพอในความคิด กับชีวิตทวีไทย บริบูรณ์

ผลงานที่สำคัญ
- กระเบื้องเคลือบองค์พระปฐมเจดีย์ จ. นครปฐม ปี พ.ศ. 2522
- กระเบื้องภาพผนัง ธนาคารกรุงเทพ สำหนักงานใหญ่ สาขาลอนดอน สิงคโปร์ โตเกียว กระเบื้องปูผนัง ธนาคารกรุงเทพ ต่างจังหวัด 29 สาขา
- กระเบื้องภาพผนัง ธนาคารไทยพาณิชย์ สำนักงานใหญ่
- กระเบื้องภาพผนัง ธนาคารสหธนาคาร ธนาคารสหมาลยัน
- ซ่อมแซมยักษ์วัดพระแก้ว 11 ตน ด้วยกระเบื้องประดับทั้งหมด
- ซ่อมแซมปราสาทพระเทพบิดร และพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท
- ทำกระเบื้องหน้าวัดเฉลิมพระเกียรติ จ. นนทบุรี
- ทำกระเบื้องหน้าศาลหลักเมือง กรุงเทพฯ
- งานกระเบื้องรอบองค์พระพุทธมณฑล จ. นครปฐม
- เจดีย์วัดโพธิ์องค์ใหญ่ 5 องค์ และองค์เล็ก 1 องค์
- ผลิตงานเครื่องปั้นที่เป็นลักษณะปูนปั้นส่งออกต่างประเทศรวมทั้งงาน Dolomitl เป็นโรงงานแห่งแรกในเมืองไทย 2529-2536

อ. ทวีไทย บริบูรณ์
- เกิดเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2489 อ. พนัสนิคม จ. ชลบุรี
- จบการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ (เกียรตินิยมอันดับ 2) มหาวิทยาลัยศิลปากร
- รับราชการตำแหน่งอาจารย์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
- จัดตั้งบริษัท ไทยเทอราเซรามิค ผลิตงานเครื่องปั้นดินเผา (โดยการศึกษาด้วยตนเอง) ปี พ.ศ. 2515-2536 จำหน่ายทั้งภายในและต่างประเทศ

ขอขอบคุณ สำหรับบทความที่มีคุณค่ายิ่ง จาก http://www.thaicenternews.com/  
thaidelphi : ช่างภาพนิ่ง
ต้นกล้าประชาธิปไตย :ช่างภาพนิ่ง/ดำเนินรายการ
Toneymaru : ช่างภาพวิดีโอ
กิ๊บเก๋ : ดำเนินรายการ